Skip to main content

स्याङ्जा र सुआहारा !!

निजी विचार  

कास्की वसेर स्याङ्जाको चिन्ता लिनु त्यति जायज नहोला यदपी स्वास्थ्य क्षेत्र मै काम गर्ने स्याङ्जालि कै हैसियतले स्याङ्जाको स्वास्थ्य क्षेत्रको चिन्ता लाग्न्नु स्वभाविक हो । अमेरिकी अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग नियोग (युएसएआईडी) ले स्याङ्जा जिल्लामा संचालन गर्न खोजेको सुआहारा परियोजना एक वर्ष देखी संचालन हुनुपर्नेमा अझै पनि संचालन हुन सकेन भन्न्ने समाचारहरु पढियो । नितिगत हिसावमा भन्न्ने हो भने यो कार्यक्रम संचालन हुन नसक्नु भनेको यो वर्ष स्याङ्जाका सुनौला १००० दिन भित्रका आमा र वच्चाहरु वृहद पोषण सेवा लिन पाउने नेपालको संविधानको धारा ३५ को स्वास्थ्य संम्वन्धी हकवाट वन्चित भए भन्न्ने वुझिन्छ ।

त्यसै त स्थानिय तहहरुले स्वास्थ्यमा वजेट छुट्याउन पर्‍यो भन्दा डोजर र वाटो वाहेक अरु विकासको एजेण्डा नै होइन भन्ने जस्तो गर्ने हाम्रो मुलुकको परिपाटी रहेको अवस्थामा स्वास्थ्यका लागि भनेर अन्तर्राष्ट्रिय स्तरवाट वजेट आँउदा पनि कार्यक्रम संचालन गर्न नसक्नु दुर्भायपुर्ण छ ।
दातृ निकायहरु, संघसंस्थाहरुको राजनितीकरण र / वा सिन्डिकेशनलाई अत्य गर्दै स्थानिय स्तरमा कार्यक्रमहरु चलाउनु जनतालाई स्वास्थ्य सेवा प्रदान गर्न मध्यमार्गी भूमिका खेल्नु राजनितिक दल जनप्रतिनिधीहरुको नैतिक दायित्व हो।
आशा छ, सुआहारा स्याङ्जा समाचारमा पढे जस्तो समस्या नभएको होस यदी समस्या नै भएको भए समस्यालाई हल गरी कार्यक्रम संचालन गर्न गराउने वातावरण मिलाउन सरोकारवाला निकायहरुको ध्यान जाओस।
यदी समाधान नै नहुने हो भने स्याङ्जामा सुआहारा परियोजना संचालन गर्दिनौ भनेर सम्पुर्ण सरोकारवाला निकायहरुले हात उठाउनु पर्‍यो र अर्को पोषण अवस्था कमजोर भएको ४१ औ जिल्लामा कार्यक्रम संचालन गरी अन्तर्राष्ट्रिय स्तरवाट नेपालको स्वास्थ्य क्षेत्रमा गरेको लगानीलाई सदुपयोग गर्न तर्फ दातृ निकाय, स्वास्थ्य मन्त्रालय, स्वास्थ्य सेवा विभाग, वाल स्वास्थ्य महाशाखाको ध्यान वेलामा नै पुगेमा धेरै राम्रो हुने थियो । यसरी लामो समयसम्म कार्यक्रम संचालन गर्न नसक्दा, आएको वजेट समेत खर्चा गर्न नसक्दा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा त हामी नराम्रो नै भईयो, अझै थप स्याङ्जालि त सांचै जाली नै हुँदा रहेछन भन्ने सन्देश नजाला र :P?
वेलामा नै सवैको ध्यान पुगोस । स्वास्थ्य माथी हुने राजनितीको अन्त्य होस ।
(एउटा जिम्मेवार सचेत नागरिक तथा जनस्वास्थ्यकर्मीको हिसावले लेखिएको, भुलचुक लिने दिने :D)

जय जन स्वास्थ्य ।
Sagun Paudel





Kantipur News paper






Popular posts from this blog

नेपाल जनस्वास्थ्य संघको चुनाव र आगामी समितिसँग एक जनस्वास्थ्यकर्मीको अपेक्षा

नेपाल जनस्वास्थ्य संघको चुनाव र आगामी समितिसँग एक जनस्वास्थ्यकर्मीको अपेक्षा 

सधैजस्तो चुनावी समयमा मात्र भाइरल हुने जनस्वास्थ्य संघको चर्चा यतिवेला पनि उत्कर्समा पुगेको छ, त्यसको राज हो यही असोज १३ गते केन्द्रिय कार्य समितिको चुनाव हुँदैछ । जनस्वास्थ्य पेशाकर्मिहरुको हकहित विकास र क्षमता अभिवृद्दि गर्दै नेपालको जनस्वास्थ्य क्षेत्रमा प्राविधिक नेतृत्व विकास गर्ने उदेश्यले खोलिएको नेपाल जनस्वास्थ्य संघ विधानत २८ वर्ष पुरा पुगेको छ । २७ औ वसन्त पार गरिसकेको यो संस्थाले पेशागत विकासमा गरेका कामहरुको सुची वनाउने हो भने २७ वटा पुर्‍याउन निकै मुस्किल पर्छ । अन्तरास्ट्रीय स्तरसम्म आफ्नो प्रभाव पुर्‍याईसक्नुपर्ने अवधीमा नेपाल भित्रै खोलिएका अन्य कान्छा पेशागत संघ संस्थाहरुसंग समेत तुलना गर्न सकिने अवस्थामा जनस्वास्थ्य संघ पुगेको छैन । जनस्वास्थ्य संघ किन पछाडी छ, किन सोचे अनुरुप अगाडी वढ्न सकेन भन्ने विषयमा वहस र समिक्षा भविश्यले गर्नेछ। देशको वदलिदो परिस्थिती अनुसार अव विकासका हरेक क्षेत्रहरु अगाडी वढी रहेको अवस्थामा हाल निर्वाचित हुने नेपाल जनस्वास्थ्य संघको नयाँ कार्यसमितिले जनस्वास्थ्य पे…

वच्चाहरुलाई भिटामिन 'ए' किन खुवाउने ?

 वच्चाहरुलाई भिटामिन 'ए' किन खुवाउने ?
नेपाल सरकारले विगत २४ वर्ष देखि निरन्तर रुपमा ६ देखि ५९ महिनाका वालवालिकाहरुलाई निशुल्क रुपमा भिटामिन ए क्याप्सुल खुवाउदै आइरहेको छ ।   सन् १९९३ वाट देशै भरि सुरु गरिएको यो कार्यक्रममा स्थानीय समुदायमा रहेका महिला स्वास्थ्य स्वयम् सेविकाहरुले आफ्ना टोल, वडा वरपर रहेका वालवालिकाहरुलाई भिटामिन ए क्यासुल खुवाउदै आईरहेका छन्  । त्यस्तै गरि १२ देखि ५९ महिनाका वालवालिकाहरुलाई सन् २००४ देखि देशभर नै भिटामिन ए क्याप्सुल संगसंगै जुकाको औषधि वितरण गर्ने कार्यक्रम संचालन हुदै आएको छ l रास्ट्रिय भिटामिन ए तथा जुकाको औषधि वितरण कार्यक्रम नेपाल सरकार, स्वास्थ्य मन्त्रालयको एउटा विश्वव्यापी रुप मै सफल कार्यक्रमको रुपमा स्थापित भईसकेको कार्यक्रम हो ।


वाल मिर्त्युदर घटाई वाल स्वास्थ्यमा उलेखनीय सुधार ल्याउने प्रमुख उदेश्यले सुरु गरिएको यो अभियान वर्षमा दुई पटक चल्ने गर्दछ  । विशेष परिस्थिति वाहेक हरेक वर्षको वैशाख ६ र ७ तथा कार्तिक २ र ३ गते नियमित कार्यक्रमको रुपमा चल्ने यो अभियान यस वर्ष भने कार्तिक १४ र १५ गते* देशभरका सबै महा/उप/नगरपालिका र गाँउपालिका…

स्वास्थ्य संरचना वारे सुझाव

स्वास्थ्य संरचना वारे सुझाव स्थानिय तह वलियो नभएसम्म समग्र स्वास्थ्य क्षेत्रको विकास र जनताले पाउने सेवाको प्रभावकारिता सुनिश्चित हुँदैन। स्थानिय तह भित्रै गएर कसरी वलियो वनाउन सकिन्छ भनेर वहस गर्नुपर्ने वेला भएको छ । मेरा सुझावहरु निम्न रहेका छन;  संवैधानिक व्यवस्था र कार्य विभाजन अनुरुप स्वास्थ्यको मोडेल तीन तह कार्यान्वयन गरिनुपर्ने । मन्त्री परिषदको मिति २०७४ वैशाख २१ गतेको निर्णय अनुरुप नेपाल स्वास्थ्य पूर्वाधार विकास मापदण्ड २०७४ लाई केहि परिमार्जन सहित अगाडि वढियो बह्ने स्वास्थ्य व्यवस्थापन र सेवा प्रवाहलाई थप सवल, प्रभावकारी र जनमुखी वनाउन सकिन्छ । हामी आजसम्म जिल्ला स्वास्थ्यको कन्सेप्ट वाहेक अन्य प्रणालीको कल्पना गर्न सकिरहेका छैनौ सर्वप्रथम यो ह्याङवाट टाढा रहेर सोचौ, जिल्ला भन्दा तल्लो तहमा झरेर संरचना वनाउने र हालसम्म गरिएको जिल्ला स्वास्थ्य प्राक्टिसलाई पालिका स्वास्थ्यमा समयको माग अनुसार रुपान्तरण गरेर नयाँ प्राक्टिस गरौ। हरेक गाँउपालिकाहरुमा गाँउपालिका स्वास्थ्य प्रणाली (Rural Municipality Health System), हरेक महा/उप/नगर/पालिका स्वास्थ्य प्रणालीहरु (Municipality Health …